L’atro día leyié que o 70 % d’as mullers con discapacidá en España no tienen un treballo. Cuan muller e discapacidá s’achuntan en un mesmo sintagma, o futuro, a lo menos o d’a muller que vive ixa realidá, ye complicau e incierto. Antimás, dos tercios d’as mullers con discapacidá en edá de treballar se troban en situación inactiva, ye decir, que no treballan.
E isto per qué? Perque bi ha muitos estereotipos e prechudicios: menor rendimiento, más absentismo, más gasto en formación, adaptación d’o puesto de treballo, entre atras.
Todas, u cuasi todas, queremos un treballo (a lo menos queremos fer cosas que nos cuaquen, no m’importa si ye a truca de diners u no pas). Pero… emos pensau sobre qué tipo de treballo queremos? Nos cuaca o nuestro treballo? Semos felices?
Emos plegau dica un punto en que treballamos per treballar e sin pensar per qué lo femos. Nos han dito que emos de luitar per os nuestros suenios, per o nuestro futuro, pero sin salir-nos-ne de l’orden establiu que ista sociedá normativa nos marca. De bote e voleyo, ixos suenios ya no son tan importans e se desfán mirando de sobrevivir día sin atro. Cualsiquier atisbo de cambios, de prioridaz e de principios que vaigan dillá son secundarios, no pas vitals. A urchencia temporal que imprime o capitalismo en a nuestra sociedá fa que ista nos afogue dica fer-nos creyer que no podemos fer cosa, nomás vivir (per vivir).
Iste ye o mío caso u o d’asaber-las mullers uei en día: yo tiengo a suerte de poder treballar, pero no han estau pocas veces, en entrevistas de treballo, en que he visto cómo o feito de caminar con una garrancha yera una cuestión importán d’a quala tratar en a entrevista.
Per ixo reivindico aquí a todas ixas mullers, como yo, afogadas en ista sociedá capitalista e patriarcal: perque istas mullers son d’as que pocas veces en sentirez charrar.
Con tot ixo qué quiero decir? Nomás que emos plegau dica un punto en que ye más evidén que no nunca cómo o sistema capitalista nos afoga e o patriarcau nos preta encara más. E cómo ye a situación d’una muller en ista sociedá e más si tien bella discapacidá? Ye de discriminación, multiple e diversa, cuasi tanto como en ye ella. As caracteristicas que s’asocian a una muller e a una discapacidá, e istas chuntas, no fan que agravar os prechudicios de discriminación e opresión.
He emplegau a palabra discapacidá conscienmén en tot l’articlo perque ye o que existe en o imachinario colectivo d’a mayor parti de chen. No sabeba si escribir “minusvalía” u “discapacidá”. Sobre “minusvalía” ya podez imachinar o que significa… asinas que no me cuacaba. Discapacidá parixe que no tien un significau tan negativo porque ye más enmascarau…, pero… Pa prencipiar ye una mala traducción d’o termino inglés disable (con o prefixo dis-, que tendría o suyo eqivalén en castellano con in-): incapacitau u incapacitada ya suena pior, eh? Finalment, podría aber trigau atro termino sin semantica peyorativa: diversidá funcional. Iste ya me cuaca más.
Iste termino busca ofrir una concepción d’a realidá dillá d’o modelo medico imposau por os terminos anteriors, que tienen a veyer con a malotía e a deficiencia. Terminos creyaus dende a opresión, a discriminación e a segregación. Per ixo diversidá funcional s’achusta a una realidá en que a persona ha de sobrevivir en una sociedá que li discrimina; razón per a quala ha de funcionar de forma diferén u diversa. Una persona xorda charra a traviés d’as mans e os uellos. A lengua de ceños ye una lengua diferén a la lengua oral que charramos todas nusatras pero cumple o mesmo ochetibo: a comunicación. Mesma función, manera diversa.
Estar mullers e tener bel tipo de diversidá funcional son realidaz que emos feito entrepuces en o camino pa ixas mullers que las cruzan, sin parar cuenta d’o que en realidá significan pa ellas mesmas.
E asinas ye a nuestra sociedá: diversa. Comprender antes con antes tot o que isto puede aportar-nos, dixando a un costau as ideyas monopolizaderas, constrinchents e limitants ye o primer paso pa transformar a realidá e construir-la. Perque tamién o lenguache fa ixo, construye realidá.

